Baloniarstwo to sport lotniczy nieco podobny do lotniarstwa, paralotniarstwa czy szybownictwa, gdyż żadna z tych form sportu lotniczego (prócz motolotni) nie potrzebuje do latania żadnego silnika. Wszystkie te sporty lotnicze opierają się niemal tylko na aerodynamice oraz prądach powietrznych. Balony jednak różnią się nieco od tych wymienionych, gdyż należą do grupy aerostatów.

Balony są bowiem lżejsze od powietrza dzięki zawartemu wewnątrz balonu gazowi, który ów balon unosi. W balonach jakimi lata się dzisiaj gazem unoszącym balon jest niemal zawsze rozgrzane powietrze. Powietrze podgrzewane jest przez specjalny palnik umieszczony tuż pod balonem. Balon to statek powietrzny który składa się z kosza, który jest miejscem w którym znajdują się lecący balonem ludzie, z powłoki wykonanej z sztucznego tworzywa lub nagumowanej tkaniny. Poza tym w balonie znajduje się jeszcze wspomniany palnik do rozgrzewania powietrza oraz liny przytrzymujące kosz pod balonem. Balony nie zawsze były wykorzystywane tylko i wyłącznie jako sport czy rekreacja, jak to ma miejsce dzisiaj. Dzisiaj poza tymi celami, balony wykorzystywane są niemal tylko przez meteorologów. W latach dawniejszych balony były jednak używane także do obserwacji, czy też jako punkty zaporowe. Punktami zaporowymi były balony umocowane na ziemi, uniemożliwiające atak powietrzny na przykład na dane miasto, gdyż w razie ataku samolot zderzyłby się z balonem i eksplodował razem z nim.

Kiedyś jeszcze balony były wykorzystywane jako środek transportu, jednak okazało się to niebezpieczne, gdyż wielkie sterowce wewnątrz czaszy balonu miały palny gaz, co kończyło się katastrofami, jak w wypadku balonu Zeppelin. Dzisiaj więc do unoszenia balonów używa się niemal tylko rozgrzanego powietrza i traktuje się latanie balonem raczej tylko jako sport czy rekreację. Latanie balonem z rozgrzanym powietrzem nie jest jednak wynalazkiem naszych czasów. O pierwszym locie balonem wiemy tylko tyle, że miał miejsce w roku tysiąc siedemset dziewiątym i dokonał tego Bartholomeo Lourenço de Gusmăo.